วันพฤหัสบดีที่ 15 มกราคม 2026 เวลา 11:35 น.
เขียนโดย งานบริหารงานทั่วไป
1. ฝุ่น PM 2.5 คืออะไรและมีแหล่งกำเนิดจากไหน
* นิยาม: คือฝุ่นละอองที่มีขนาดเล็กไม่เกิน 2.5 ไมครอน (เล็กกว่าเส้นผ่านศูนย์กลางเส้นผมถึง 25 เท่า) ซึ่งขนจมูกของมนุษย์ไม่สามารถกรองได้
* แหล่งกำเนิด: เกิดจากการเผาไหม้จากยานพาหนะ การเผาวัสดุการเกษตร ไฟป่า กระบวนการอุตสาหกรรม รวมถึงการจุดธูปซึ่งปล่อยฝุ่นที่มีสารก่อมะเร็ง และการรวมตัวของก๊าซพิษในบรรยากาศ
2. ผลกระทบต่อสุขภาพ องค์การอนามัยโลก (WHO) กำหนดให้ PM 2.5 เป็นสารก่อมะเร็งกลุ่มที่ 1 โดยส่งผลกระทบดังนี้
* ระบบทางเดินหายใจ: ฝุ่นสามารถเข้าถึงถุงลมปอด ทำให้ปอดเสื่อมประสิทธิภาพ หลอดลมอักเสบ หอบหืด และถุงลมโป่งพอง
* ระบบหัวใจและหลอดเลือด: เสี่ยงต่อโรคหัวใจขาดเลือดเฉียบพลัน หัวใจล้มเหลว และโรคหลอดเลือดสมอง
* ผลกระทบต่อเด็ก: เด็กมีความเสี่ยงสูงเนื่องจากปอดและระบบภูมิคุ้มกันกำลังพัฒนา ฝุ่นจิ๋วส่งผลต่อพัฒนาการทางสมองและปอด
* อาการอื่นๆ: ระคายเคืองตา ตาอักเสบ ผื่นคันตามผิวหนัง และลมพิษ
3. การเฝ้าระวังและตรวจสอบคุณภาพอากาศ
* ดัชนีคุณภาพอากาศ (AQI): ประเทศไทยแบ่งเป็น 5 ระดับสี โดย สีส้ม (37.6 - 75.0 มคก./ลบ.ม.) คือเริ่มมีผลกระทบ และ สีแดง (75.1 ขึ้นไป) คือมีผลกระทบต่อสุขภาพ
* ช่องทางตรวจสอบ: สามารถตรวจสอบค่าฝุ่นได้ผ่านแอปพลิเคชัน เช่น Air4Thai, AirVisual, Life Dee หรือเว็บไซต์ของกรมควบคุมมลพิษและ GISTDA
4. วิธีป้องกันและการปฏิบัติตน
* หน้ากากป้องกัน: ควรใช้หน้ากาก N95 หรือ KN95 ที่แนบสนิทกับใบหน้า เพราะหน้ากากอนามัยธรรมดาป้องกันได้เฉพาะฝุ่นขนาดใหญ่กว่า 3 ไมครอน (กรองเชื้อโรคได้แต่กัน PM 2.5 ไม่ได้)
* การดูแลที่พักอาศัย
◦ ปิดประตูหน้าต่างให้มิดชิดเพื่อทำ "ห้องปลอดฝุ่น"
◦ ใช้เครื่องฟอกอากาศเพื่อลดปริมาณฝุ่นในบ้าน
* การใช้พืชฟอกอากาศ: งานวิจัยพบว่าพืชในอาคารบางชนิดช่วยดักจับฝุ่น PM 2.5 ได้ โดยเฉพาะพืชที่มีลักษณะใบเรียวตั้งและมีความมันวาว เช่น ต้นกวักมรกต (ดักจับได้ดีที่สุดในการทดลอง) และ ต้นลิ้นมังกร
* พฤติกรรม: งดกิจกรรมกลางแจ้งเมื่อค่าฝุ่นสูง งดการเผาขยะ จุดธูป หรือกิจกรรมที่ก่อให้เกิดควัน เมื่อกลับเข้าบ้านควรรีบอาบน้ำชำระร่างกายทันที
5. การบริการทางการแพทย์และสาธารณสุข
* คลินิกมลพิษ: กระทรวงสาธารณสุขได้เปิด "คลินิกมลพิษ" ทั้งในโรงพยาบาลและรูปแบบออนไลน์ เพื่อให้คำปรึกษาและรักษาผู้ป่วยที่ได้รับผลกระทบจากฝุ่น
* ระบบนัดหมาย: ประชาชนสามารถประเมินอาการและนัดหมายแพทย์ผ่านแอปพลิเคชัน "หมอพร้อม" หรือ Line Official Account ได้
* กลุ่มเสี่ยง: ผู้ป่วยโรคปอด หอบหืด หัวใจ เด็กเล็ก หญิงตั้งครรภ์ และผู้สูงอายุ ควรได้รับการดูแลเป็นพิเศษและเตรียมยาประจำตัวให้พร้อม
ประชาสัมพันธ์ ขอความร่วมมือประชาชน ห้ามเผาไร่ นา ขยะ และการเผาในที่โล่งทุกประเภท รวมถึงการปล่อยมลพิษทางอากาศจากโรงงาน โดยเด็ดขาด!!!
Thai Baht Converter
